કવચ 4.0

ભારતે કવચ 4.0 નો વ્યાપ વિસ્તાર્યો

ભારતીય રેલવેએ તાજેતરમાં એક જ દિવસમાં રેકોર્ડ 472.3 રૂટ કિલોમીટર પર કવચ વર્ઝન 4.0 કાર્યરત કરીને ઇતિહાસ રચ્યો છે. એક જ દિવસ અને મહિનામાં હાંસલ કરાયેલું આ અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું વિસ્તરણ (રોલઆઉટ) છે.

આ કામગીરીમાં પશ્ચિમ, ઉત્તર અને પૂર્વ મધ્ય રેલવેના મુખ્ય વિભાગોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે પાંચ રેલવે ઝોનમાં કવચ 4.0 નું કુલ કવરેજ વધીને 1,306.3 રૂટ કિલોમીટર થઈ ગયું છે.

કવચ (Kavach)

•  કવચ એ ભારતની સ્વદેશી ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન (ATP) સિસ્ટમ છે. તેનો વિકાસ 2012 થી ટ્રેન કોલિઝન અવોઈડન્સ સિસ્ટમ (TCAS) તરીકે કરવામાં આવ્યો હતો અને બાદમાં તેનું નામ બદલીને 'કવચ' (જેનો અર્થ થાય છે "બખ્તર") કરવામાં આવ્યું હતું.

  • કવચ વર્ઝન 4.0 એ ભારતની સ્વદેશી ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમનું સૌથી અદ્યતન સંસ્કરણ છે, જેને ઓપરેશનલ ફીડબેકના આધારે સતત અપગ્રેડ કરીને વિકસાવવામાં આવ્યું છે.

• ડિઝાઇન અને યોગ્યતા: તેને ભારતના ઉચ્ચ-ગીચતા (high-density) ધરાવતા અને મલ્ટી-લાઇન રેલ નેટવર્ક માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. તે ઝડપી પ્રતિસાદ, ઉચ્ચ વિશ્વસનીયતા અને હાલની સિગ્નલિંગ અને ઇન્ટરલોકિંગ સિસ્ટમ્સ સાથે સરળ સંકલન (seamless integration) પ્રદાન કરે છે.

• ટેકનોલોજી આધાર: ટ્રેનનું સ્થાન, ગતિ અને સિગ્નલિંગ સ્ટેટસનું સતત નિરીક્ષણ કરવા માટે કવચ માઇક્રોપ્રોસેસર્સ, ગ્લોબલ પોઝિશનિંગ સિસ્ટમ (GPS) અને રેડિયો કમ્યુનિકેશન ને એકીકૃત કરે છે.

• સુરક્ષા કાર્યો:

  • આ સિસ્ટમ આપમેળે સિગ્નલ પાસિંગ એટ ડેન્જર (SPAD) એટલે કે લાલ સિગ્નલ હોવા છતાં ટ્રેન આગળ વધવાની ઘટનાને અટકાવે છે.

  • તે ઓવરસ્પીડિંગ (વધુ પડતી ગતિ) ને નિયંત્રિત કરે છે અને અથડામણ ટાળવા માટે બ્રેક લગાવે છે.

  • ઓછી દૃશ્યતા કે પ્રતિકૂળ હવામાનમાં સુરક્ષિત કામગીરી સુનિશ્ચિત કરે છે.

  • તે લોકો પાયલટને ખોટી દિશામાં ગતિવિધિ અને લેવલ-ક્રોસિંગ ગેટ્સ વિશે ચેતવણી આપે છે.

• તે સેફ્ટી ઈન્ટીગ્રીટી લેવલ (SIL)-4 નું પાલન કરે છે, જે વૈશ્વિક રેલવે સુરક્ષાનું સર્વોચ્ચ ધોરણ છે અને તેને રિસર્ચ ડિઝાઇન્સ એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (RDSO) દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી છે.